Over Eigen Thuis en Möbius
Eigen Thuis (Havinet vzw) is een organisatie die zich inzet voor mensen met een beperking. Een van haar kernwerkingen is de Dienst Aangepast Vervoer (DAV), die al meer dan 40 jaar vervoer op maat organiseert voor mensen met een (ernstige) mobiliteitsbeperking in het arrondissement Halle-Vilvoorde. Het hoofddoel van de dienst is zelfstandigheid en maatschappelijke participatie te versterken.
Samen sloegen Eigen Thuis en Möbius de handen in elkaar om de DAV-werking toekomstbestendig te maken, zonder in te boeten op haar sociale missie.
Hoe blijft aangepast vervoer financieel en operationeel duurzaam?
De centrale vraag in dit traject was helder:
Hoe kan Eigen Thuis haar Dienst Aangepast Vervoer blijven garanderen én financieel leefbaar maken in een context van stijgende kosten, veranderende regelgeving en een steeds complexer mobiliteitslandschap in Vlaanderen?
Waarom aangepast vervoer onder druk staat in Vlaanderen
De Dienst Aangepast Vervoer vervult een cruciale rol binnen de zorg- en welzijnssector. Het biedt mensen met een mobiliteitsbeperking toegang tot zorg en ondersteunt hun deelname aan het maatschappelijk leven.
Ondanks een sterke missie, ervaren medewerkers en een duidelijke maatschappelijke meerwaarde, botste de organisatie op structurele uitdagingen. Stijgende kosten en een snel evoluerend mobiliteitsbeleid in Vlaanderen zorgen voor toenemende complexiteit.
De DAV opereert binnen het compensatiedecreet en wordt geconfronteerd met veranderingen zoals de inkanteling in basisbereikbaarheid en vervoer op maat (Flexplus). Deze evoluties brengen onzekerheid met zich mee en zetten de financiële en operationele houdbaarheid onder druk.
De kernuitdaging: hoe kan de dienstverlening gegarandeerd blijven, terwijl tegelijk wordt geëvolueerd naar een duurzaam en toekomstgericht model?
Aanpak: financiële en operationele analyse van aangepast vervoer
Möbius voerde een grondige audit uit van de werking van DAV Grimbergen, geïnspireerd vanuit de visie op organisatiebrede excellentie. Deze aanpak combineerde data-analyse, interviews en gezamenlijke reflecties, met als doel knelpunten en opportuniteiten scherp in kaart te brengen.
Inzicht in cijfers en dagelijkse werking
De analyse startte met een brede verkenning van het wettelijk kader, de organisatie en de beschikbare data.
Financiële gegevens, ritdata uit plannings- en trackingsystemen en personeelsinformatie werden geanalyseerd om te bepalen waar waarde werd gecreëerd en waar die verloren ging.
Interviews met directie, planners en chauffeurs brachten extra inzichten in de dagelijkse werking. Zo werden belangrijke optimalisatiehefbomen geïdentificeerd, zoals ritplanning, annuleringen, lege ritten en wachttijden.
Diepgaande analyse van kosten en processen
De werking werd verder uitgediept via een combinatie van operationele en financiële analyse.
Met behulp van het Operating Model Canvas werd in kaart gebracht hoe processen, organisatie, informatie en sturing samen waarde creëren. Dit maakte duidelijk waar structurele inefficiënties zaten.
Daarnaast werd een gedetailleerde financiële analyse uitgevoerd, met focus op:
- kostprijs per rit
- impact van lege kilometers en wachttijden
- gevolgen van annulaties
- verhouding tussen vaste, variabele en indirecte kosten
Deze geïntegreerde aanpak leidde tot een gedeeld inzicht in zowel knelpunten als sterktes van de werking.
Toekomstscenario’s voor duurzaam aangepast vervoer
Op basis van de analyses werden vier toekomstscenario’s uitgewerkt. Deze varieerden van optimalisaties binnen de bestaande werking tot meer fundamentele veranderingen in de organisatie.
Elk scenario werd beoordeeld op financiële haalbaarheid, operationele impact, organisatorische gevolgen en aansluiting bij de maatschappelijke doelstelling.
Door de voor- en nadelen duidelijk te structureren, kreeg Eigen Thuis een stevig onderbouwde basis voor strategische keuzes.
Resultaten: van inzichten naar een toekomstbestendige werking
Het traject leverde een helder en gedeeld inzicht op in de financiële en operationele werking van de Dienst Aangepast Vervoer.
Eigen Thuis beschikt nu over een transparant beeld van kostenstructuren, verlieslatende activiteiten en de grootste optimalisatiekansen.
Daarnaast werden concrete verbeterpistes uitgewerkt en onderbouwd met businesscases. Zowel kortetermijnmaatregelen, zoals efficiëntere en meer geautomatiseerde ritplanning, als langetermijnhefbomen werden financieel doorgerekend en afgewogen tegen mogelijke risico’s.
Tot slot resulteerde het traject in een toekomstgericht besliskader. DAV Grimbergen beschikt nu over een realistisch pad naar een financieel robuustere en professionelere werking, met blijvende aandacht voor haar maatschappelijke opdracht en de toegankelijkheid van haar dienstverlening.
