Lancering van het nationale herstelbaarheidsplatform: een hefboom voor de circulaire economie in België

De FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu heeft Möbius de opdracht gegeven om een strategische studie te voeren naar de ontwikkeling van een Belgisch kennis- en overlegplatform, gericht op herstelling en levensduurverlenging van producten.

Dit project past in een ambitief regelgevend kader, vastgelegd in de Wet van 24 maart 2024 ter bevordering van de herstelbaarheid en duurzaamheid van goederen. Deze wet is op 2 mei 2025 in werking getreden en introduceert een verplicht herstelbaarheidslabel voor producten die op de Belgische markt worden gebracht: afwasmachines, stofzuigers, hogedrukreinigers, grasmaaiers en laptops.

Doel is om de  herstelbaarheid van producten te versterken, afval te verminderen en de circulaire economie in België te ondersteunen via kennisdeling tussen producenten, distributeurs, herstellers, kenniscentra, overheid en burgers.

Ambitieus juridisch kader rond duurzaamheid

Het stimuleren van duurzame en  herstelbare producten is een kernpijler van het productbeleid in België, gericht op minder milieu-impact en efficiënter gebruik van grondstoffen.

Daarom voorziet de wet een nationaal samenwerkingsplatform voor alle actoren die betrokken zijn bij het herstelbaarheidslabel.

Möbius werd gevraagd om een platform te ontwikkelen dat juridisch conform, realistisch, operationeel en waardevol is binnen een snel evoluerend ecosysteem, beïnvloed door zowel federale als Europese ontwikkelingen (zoals Right to Repair en Ecodesign).

Aanpak: een gestructureerde cocreatieve methode

Möbius hanteerde een gestructureerde en participatieve aanpak, opgebouwd in drie fasen:

Fase 1 — Inzichten verzamelen

• Analyse van beleidsontwikkelingen op regionaal, federaal en Europees niveau

• Consultaties met 18 sleutelorganisaties
  → In kaart brengen van verwachtingen, behoeften en gepercipieerde meerwaarde

Fase 2 — Missie, governance en prioriteiten

• Cocreatieve workshops met kernstakeholders

• Ontwikkeling van een gedetailleerd activiteitenplan voor de eerste 2 jaar

• Ontwerp van een helder governancemodel met rollen, verantwoordelijkheden en informatiebeheer

Fase 3 — Officiële lancering en werkgroepen

• Platformlancering met een breed stakeholderveld

• Facilitering van de eerste werkgroepen om gedeelde doelen effectief te realiseren

• Doorlopend kennisoverdracht naar de FOD Volksgezondheid

Concrete en toekomstgerichte resultaten

Door de expertise van Möbius in circulaire economie en stakeholdermanagement kon de FOD Volksgezondheid:

• Een duidelijke visie en missie bepalen voor het platform
• Een strategische en operationele governance verankeren
• Een sterk actieplan uitrollen met o.a.:
— monitoring van impact en toepassing van het herstelbaarheidslabel
— kennisdeling rond Europese evoluties
— uitwisseling van technische expertise
— stimulering van netwerkvorming in de herstelsector
• Een breed partnerschap mobiliseren, met hoge betrokkenheid en gedragen samenwerking

Het platform werd officieel gelanceerd op 6 februari 2025. Hiermee beschikt België over een stevig kader om  herstelbaarheid nationaal te coördineren — en zijn voortrekkersrol in de Europese circulaire economie te versterken.