Veerkracht op het werk: hoe versterk je het?

Veerkracht op het werk: hoe versterk je het écht?

In deze aflevering van Koffie & KPI's gaat host Marielien in gesprek met Bjorn en Samantha, beiden HR business partner bij Möbius. Samen verkennen ze wat veerkracht precies betekent, waarom het een gedeelde verantwoordelijkheid is en hoe je er als organisatie concreet op kunt inzetten.

In dit artikel bundelen we de belangrijkste inzichten uit de podcast.

Wat is veerkracht precies?

Veerkracht is het vermogen om goed om te gaan met moeilijke omstandigheden: trauma's, stressvolle situaties en tegenslagen. Mensen die veerkrachtig zijn, passen zich aan en behouden hun welzijn en functioneren, soms verbeteren ze het zelfs.

In een werkcontext gaat het om veranderende deadlines, wisselende agenda's, een fluctuerende werklast of projecten en klantsamenwerkingen die moeizamer verlopen. Maar een belangrijke nuance: veerkracht start en stopt niet aan de werkplek. Ook het privéleven speelt mee. Mensen moeten hun werk in balans kunnen houden met verplichtingen in hun sociaal leven, gezinsleven en de zorg voor kinderen of ouderen. Die twee zaken samen in evenwicht houden, vormt de kern van een goede veerkracht.

Waarom Möbius met veerkracht aan de slag ging

Als consultancybedrijf werkt Möbius in een dynamische omgeving: collega's draaien mee op uiteenlopende projecten bij verschillende organisaties, met pieken en dalen in hun werklast. Daarbij komt een type medewerker dat gedreven en ambitieus is, en soms moeite heeft om nee te zeggen.

De aanleiding kwam uit de medewerkers zelf. Via kwartaalbevragingen polst Möbius hoe het met de werkdruk gaat, en daaruit bleek dat veranderende omstandigheden en stressvolle klantsituaties de veerkracht onder druk konden zetten. Twee andere factoren versterkten dat: het holacratie-organisatiemodel, waarbij autonomie en zelfsturing centraal staan maar ook extra verantwoordelijkheid met zich meebrengen, en het bredere maatschappelijke fenomeen van toenemende stress, langdurige ziekte en burn-out. Het motto "voorkomen is beter dan genezen" werd daarmee leidend.

Misvattingen over veerkracht

Tijdens het gesprek worden drie hardnekkige misvattingen ontkracht:

• Misvatting 1: Consultancy is vooral een opstapje voor jonge starters die het toch niet lang volhouden. Klopt niet. Het werk is uitdagend, maar dat geldt voor heel veel jobs en organisaties. Bij Möbius werken net veel collega's die al vijftien tot twintig jaar in dienst zijn, naast starters én mensen met een loopbaan elders. Net die diversiteit maakt het verschil. Investeren in je medewerkers loont bovendien financieel: de kost van langdurig verzuim en hoog verloop is vaak veel hoger dan gedacht.
• Misvatting 2: Veerkracht heb je of heb je niet, trainen kan niet. Er zit een grond van waarheid in: sommige mensen gaan van nature makkelijker om met stress. Maar veerkracht is geen vaststaand gegeven. Het kan plots onder druk komen door een onverwachte gebeurtenis, of zich langzaam opbouwen door aanhoudende stress. En je kunt er weldegelijk op inzetten, via bewustwording en aangeleerde technieken.
• Misvatting 3: Het is een generatieprobleem; jongeren kunnen niet meer tegen werkdruk. Dat geloven de HR-partners niet. In de kantoren in België en Nederland ziet Möbius geen verschil tussen jongere en meer ervaren collega's wat betreft kort of langdurig verzuim. Ook een recent artikel met cijfers over een stijging van 60% bij langdurig thuiszittende Belgen onder de 34 herkennen ze niet binnen de eigen organisatie.

Hoe versterk je veerkracht?

Veerkracht ontwikkelen begint bij bewustzijn. Door te reflecteren op hoe je eerdere moeilijke periodes (zoals corona, een conflict of een fout) hebt doorstaan, leer je hoe jouw veerkracht werkt en wat je nodig hebt om te herstellen. Het herkennen van je eigen stresssignalen helpt daarbij: ga je net harder werken, of ontvlucht je sociale activiteiten? Onder dat gedrag liggen vaak gedachten en overtuigingen. Een overtuiging als "alles moet tot in de puntjes uitgewerkt zijn" is mooi, maar wordt belemmerend zodra je urenlang blijft herwerken. Die overtuigingen omzetten naar helpende varianten beïnvloedt op termijn je gedrag.

Daarnaast zijn er concrete technieken en vaardigheden die je kunt trainen: ontspannings-, ademhalings- en stressmanagementtechnieken om je emoties onder controle te houden, analytische en probleemoplossende skills om uitdagende situaties efficiënter aan te pakken, en communicatieskills om conflicten te vermijden. Belangrijk blijft wel om te erkennen dat je niet alles zelf kunt oplossen: externe en professionele hulp durven inroepen is geen zwakte, maar een kracht.

Bij Möbius gebeurt dit via trainingen en workshops rond thema's als stress, perfectionisme en het bespreekbaar maken van veerkracht, aangevuld met opvolgsessies en intervisies in kleine groepen. Die sociale verbinding zorgt ervoor dat collega's ervaringen delen: wat de één tegenkomt, is vaak herkenbaar voor de ander.

Een gedeelde verantwoordelijkheid

Möbius kijkt niet naar veerkracht als iets puur individueels. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid van de medewerker, de collega's én de organisatie. Naast HR zet ook een aparte cirkel binnen het bedrijf in op fysiek en mentaal welzijn, om het thema hoog op de agenda te houden. Er is bovendien een breed vangnet van interne en externe hulplijnen, vertrouwenspersonen en een duidelijk re-integratiebeleid voor wie langdurig uitvalt.

Valt veerkracht eigenlijk te meten?

Veerkracht is geen temperatuur die je zomaar afleest. Toch zijn er mogelijkheden. Op organisatieniveau geven KPI's als kort, frequent en langdurig ziekteverzuim indicaties dat er iets speelt, en kun je trends in verzuimcijfers of medewerkersbevragingen volgen om te zien of verbeterinitiatieven werken. Even belangrijk is kwalitatieve input: feedback uit bevragingen, evaluatiegesprekken en één-op-ééns vertelt veel over hoe dingen ervaren worden. Die combinatie van cijfers en gesprekken geeft het beste beeld.

Gouden tips voor de praktijk

Aan het einde van de aflevering delen Björn en Samantha hun gouden tips:

1. Betrek de hele organisatie vanaf dag één. Vooral leidinggevenden en ervaren collega's met een voorbeeldfunctie. Zo creëer je stapsgewijs een cultuur waarin iedereen zich kwetsbaar durft op te stellen, ervaringen deelt en hulp durft te vragen.
2. Blijf luisteren naar je mensen. Veerkracht versterken is geen eenmalige actie. Houd voeling met de werkvloer via bevragingen, maar ook laagdrempelig via check-ins. Zo vergroot je het draagvlak én zet je gerichtere stappen naar een veerkrachtige werkomgeving.

Conclusie

Veerkracht is geen vast karaktertrekje en al zeker geen generatieprobleem, maar iets wat je samen kunt versterken. Met aandacht voor bewustwording, de juiste technieken, een open cultuur en inclusie verankerd in je organisatie, help je mensen om duurzaam en gezond aan de slag te blijven. En dat rendeert uiteindelijk voor iedereen: de medewerker, de collega's én de organisatie als geheel.

Wil je meer horen? Beluister de volledige aflevering van Koffie & KPI's via Spotify, LinkedIn of YouTube. Neem ook contact op met Möbius voor strategisch advies over een duurzaam en veerkrachtig personeelsbeleid.