Strategie futureproof maken in onzekere tijden

Koffie & KPI's: Möbius' podcast vol expertise

Wat is strategie eigenlijk?

Strategie is meer dan een dik document of een PowerPoint-slide. Hendrik definieert het in drie lagen:

1. Visie – de vlag op de horizon

   Waar wil je als organisatie staan binnen drie tot vijf jaar?

   Die visie is het vlaggetje in je GPS: zonder eindbestemming heeft geen enkele route zin.

2. Cultuur en waarden – de “smell of the place”

   Een visie en strategie moeten passen bij wie je als organisatie bent.

   Je kan geen strategie uitrollen die haaks staat op de dominante waarden.

3. Strategie-implementatie – projecten en acties

   Dit zijn de concrete projecten, initiatieven en acties die je dichter bij die vlag brengen.

Zonder gealigneerde visie en cultuur blijft strategie een papieren oefening.

Strategie is geen top-downfeestje

Een hardnekkige misvatting: strategie wordt “bovenaan” bedacht en “beneden” uitgevoerd.
Volgens Hendrik werkt dat zelden.
Hij beschrijft strategie als een iteratief proces:

1. Top-down: aandeelhouder, raad van bestuur en directie bepalen de grote lijnen en ambities.

2. Bottom-up: management en medewerkers toetsen de haalbaarheid, scherpen scenario’s aan en bouwen draagvlak.

Dat vraagt vertrouwen en transparante communicatie. Daarom werken organisaties vaak met:

1. referentiegroepen
2. townhalls
3. nieuwsbrieven of interne magazines

Hier speelt Möbius vaak een rol als neutrale facilitator: niet als eigenaar van de inhoud, maar als bewaker van het proces en de alignering tussen alle stakeholders.

KPI’s: kompas, geen controle-instrument

KPI’s krijgen soms een slechte reputatie: iets dat “van bovenaf wordt opgelegd om te controleren”.
 Hendrik kijkt er anders naar.
Voor hem zijn KPI’s vooral een manier om verwachtingen te managen in twee richtingen:

1. de organisatie maakt duidelijk wat ze wil bereiken

2. teams en medewerkers kunnen aangeven wat haalbaar is, welke investeringen nodig zijn en waar bijsturing nodig is

Zonder duidelijke doelen en KPI’s dreigt strategie te verzanden in interpretatieverschillen en frustraties.
Belangrijke nuance:

1. liever enkele heldere doelstellingen dan 35 KPI’s die niemand onthoudt

2. langetermijn: 1 à 2 grote ambities

3. kortetermijn: meer concreet, zonder alles vast te spijkeren voor vijf jaar

Een kritische succesfactor is alignering: doelstellingen van raad van bestuur, directie en afdelingen moeten op elkaar aansluiten. Anders ontstaan conflicten (bijvoorbeeld omzet vs. kosten) die strategie ondergraven.

Lange termijn strategie in een chaotische wereld

De wereld is vol onzekerheid: geopolitieke spanningen, importtarieven, technologische versnelling… Hoe maak je dan nog een langetermijnstrategie?

Hendriks antwoord: veel minder in detail, veel meer in richting.
Hij gebruikt opnieuw de GPS-metafoor:

• je plant de vlag (bestemming)
• je kiest een eerste route
• als er onderweg een file, ongeval of opportuniteit opduikt, herbereken je de route

Het heeft weinig zin om nu al exact uit te tekenen wat je in jaar 3, 4 en 5 tot in detail gaat doen. Wél zinvol:

• een duidelijke eindbestemming
• enkele grote keuzes
• de bereidheid en capaciteit om bij te sturen

Daarom werken organisaties steeds vaker met strategische scenario’s: alternatieve paden die klaarstaan als bepaalde onzekerheden zich voordoen.

Gouden tips: van strategie naar dagelijkse realiteit

In het espresso-shot van de aflevering deelt Hendrik een aantal concrete tips:

1. Begin bij purpose, cultuur en waarden
   Weet waarom je bestaat als organisatie én welke waarden echt leven.
   Een strategie die botst met de “smell of the place” blijft theoretisch.
2. Denk outside-in, niet inside-out
   Je kan de omgeving niet controleren. Succesvolle organisaties kijken continu naar buiten en reageren snel en gepast op veranderingen en opportuniteiten.
3. Voorzie alternatieven en scenario’s
   Niet één rigide plan, maar verschillende opties klaar hebben voor “wat als”-situaties.
4. Veranker strategie in je organisatieontwerp
   Een strategische prioriteit die je niet terugvindt in het organogram, zal zelden gebeuren.

 Wil je “leider zijn in technologische oplossingen”? Dan heb je ook écht een rol, team of afdeling nodig die dat waarmaakt.

Wil je meer weten? Luister dan naar meer van de Koffie en KPI's podcast, en ontdek onze projecten van Customer Experience, tot loopbaanpaden en fusies in de zorg en meer.