Koffie & KPI's: Möbius' podcast vol expertise
Welkom bij deze nieuwe aflevering van Koffie en KPI's, waarin we het hebben over fusies in de zorg- en welzijnssector. Host Melissa Desmedt praat met Peter Willen, partner bij Möbius, en Theo Van Iperen, fusie-expert met jarenlange ervaring in Nederland. Samen bespreken ze wanneer schaalvergroting zinvol is, hoe je de menselijke maat behoudt en wat cruciaal is voor een succesvolle fusie. Beluister de aflevering en ontdek of groter ook echt beter is.
Waarom schaalvergroting?
De uitdagingen in de zorg, kwaliteit, kostenbeheersing, personeelsschaarste, zijn moeilijk aan te pakken zonder een zekere schaal. Theo legt uit dat veel Vlaamse zorgorganisaties relatief klein zijn, wat samenwerking en slagkracht bemoeilijkt. Toch benadrukt hij dat schaal geen doel op zich mag zijn. "Schaalvergroting is een hefboom om andere doelstellingen te realiseren, niet het einddoel zelf."
Peter nuanceert dit verder. Fusies zijn niet de enige weg naar meer schaal. Samenwerking, gedeelde diensten en medische associaties kunnen ook zorgen voor meer slagkracht en specialisatie, zonder dat organisaties volledig moeten fuseren.
Nabijheid behouden
Een veelgehoorde zorg is dat fusies leiden tot verlies van identiteit en nabijheid voor patiënten of cliënten. Beide experts zijn het erover eens dat dit geen onvermijdelijk gevolg is. Met de juiste structuren, afspraken en aandacht voor de menselijke maat kan nabijheid perfect behouden blijven.
Theo pleit er zelfs voor om tijdens fusietrajecten expliciet werkgroepen rond 'menselijke maat' op te zetten. Zo blijft dit aspect structureel op de agenda staan en wordt het niet vergeten in de operationele hectiek.
Het echte werk begint na de fusie
Volgens Theo is de grootste misvatting dat fusies klaar zijn zodra de handtekeningen gezet zijn. "Het echte werk begint pas daarna," zegt hij. Te vaak zakt de energie weg na de ondertekening, terwijl succesvolle fusies juist een sterke implementatie en blijvende focus op de oorspronkelijke doelstellingen vragen.
Die doelstellingen moeten richting geven aan alle keuzes: over structuur, samenwerking en prioriteiten. Zonder die rode draad verliest een fusie snel haar kracht.
Verandermanagement is cruciaal
Peter benadrukt dat fusies complexe veranderingstrajecten zijn. Heldere visie, goede governance, duidelijke besluitvorming en transparante communicatie zijn onmisbaar. Belangrijke vragen daarbij: wie beslist wat? Wie wordt wanneer betrokken? En hoe neem je onzekerheid bij medewerkers weg?
Communicatie blijkt een van de meest tijdsintensieve, maar ook meest cruciale onderdelen van een fusie. Theo vult aan dat echte betrokkenheid ontstaat door mensen actief mee te laten ontwerpen aan de nieuwe organisatie. Dat vergroot het eigenaarschap en vermindert weerstand.
Is groter altijd beter?
Nee, zijn beide experts duidelijk over. Grotere organisaties hebben meer potentieel, maar vragen ook meer afstemming, tijd en cultuurontwikkeling. De ideale schaal hangt af van de missie, de zorgcontext en de ambities van de organisatie. Er is geen one-size-fits-all oplossing, maatwerk is essentieel.
Lessen uit Nederland
Theo ziet verschillen tussen Nederland en België, vooral in governance en stakeholdercomplexiteit. In Vlaanderen zijn meer actoren betrokken bij beslissingen, wat fusietrajecten complexer maakt. Net daarom is het extra belangrijk om medische raden, verpleegkundigen en andere stakeholders vroeg en actief te betrekken in het proces.
Conclusie
Fusies in de zorg bieden kansen, maar zijn geen wondermiddel. Het verhaal van Peter en Theo toont dat succes afhangt van duidelijke doelstellingen, sterk verandermanagement en blijvende aandacht voor cultuur en menselijkheid. Hoewel fusies uitdagend zijn, kunnen ze, mits goed aangepakt, bijdragen aan betere en duurzamere zorg.
Wil je meer inzichten horen? Luister dan naar de volledige aflevering van de Koffie & KPI's podcast over klantgerichtheid in B2B en ontdek hoe je klantgerichte strategieën kunt implementeren in jouw organisatie.
